Moederschapsbescherming
Gezondheid en veiligheid
De Arbeidswet en andere Koninklijke Besluiten voorzien in diverse vormen van bescherming van zwangere en zogende werknemers. Zwangere werknemers hebben recht op betaalde absentie voor prenataal onderzoek indien dergelijk onderzoek niet buiten de normale werktijden kan plaats vinden. De werknemer moet de werkgever wel vooraf verwittigen om recht op doorbetaling te blijven houden. Avond- en nachtwerk voor zwangere werknemers (werk tussen 20 en 06 uur) is verboden gedurende de laatste acht weken voor de uitgerekende bevallingsdatum, of gedurende de gehele zwangerschapsperiode en tot vier weken nadat het zwangerschapsverlof is verstreken, op grond van een medische verklaring van de strekking dat zulke inzet schadelijk zou zijn voor de gezondheid van moeder of kind. In zulke gevallen is de werkgever verplicht de werknemer dagwerk aan te bieden of het contract op te schorten als deze transfer technisch of objectief ondoenlijk is, of aantoonbaar onredelijk is.
Overuren zijn voor zwangere werknemers verboden. Om deze werknemers te beschermen is de werkgever verplicht de aard, de mate en de duur van risicofactoren in kaart te brengen, die samen hangen met de arbeidsomstandigheden waaronder zwangere of zogende werknemers hun taken verrichten. Indien een vrouwelijke werknemer onder gevaarlijke omstandigheden werkt, is de werkgever verplicht de arbeidsomstandigheden te verbeteren en de arbeidstijden aan te passen. Is zo´n aanpassing om welke reden dan ook niet mogelijk, dan moet de werknemer ander werk krijgen. Is ander werk niet mogelijk, dan moet het arbeidscontract worden opgeschort.
Het Koninklijk Besluit inzake Bescherming van Moeder en Kind somt ook een aantal maatregelen op ter bescherming van zwangere en zogende voedende werknemers. Gedurende de laatste 3 maanden van de zwangerschap en gedurende de 9e en 10e week na de geboorte zijn moeders vrijgesteld van zwaar tillen. Ze mogen geen lichamelijk grondwerk verrichten of in ondergrondse mijnen werken. Zwangere en zogende werknemers mogen niet worden blootgesteld aan biologische, chemische of fysieke invloeden die voor fysieke inspanning zorgen, zoals bijvoorbeeld temperaturen van boven de 30 graden Celsius.
In overeenstemming met de regelgeving inzake moederschapsbescherming, dient de werkgever de zwangere werknemer tijdens COVID 19 een veilige werkomgeving te bieden. De werkgever dient eventueel noodzakelijke aanpassingen van de arbeidsomstandigheden door te voeren. Beroepsgerelateerde gezondheids- en veiligheidsrisico’s behoren te worden vermeden of verminderd.
(Art. 39-43 van de Arbeidswet; Koninklijk Besluit van 2 mei 1995 betreffende de bescherming van het moederschap)
Ontslagbescherming
Ontslag tijdens zwangerschap, zwangerschapsverlof, moederschapsverlof, vaderschapsverlof en ouderschapsverlof is verboden. Vanaf het moment dat de werkgever door de zwangere werknemer op hoogte is gesteld van haar zwangerschap mag ze niet worden ontslagen tot een maand nadat het postnatale verlof is verstreken (of 9 dan wel 11 weken).
Wel kan een contract worden ontbonden op andere gronden dan de zwangerschap of hiermee samenhangende verloven. Wordt een werknemer echter onrechtmatig ontslagen gedurende deze (verlof)periode dan heeft deze recht op een eenmalige schadeloosstelling van 6 maanden bruto loon. Deze schadeloosstelling bij ontslag strekt zich uit tot 3 maanden na het verstrijken van vaderschaps- en ouderschapsverlof.
(Art. 40 van de Arbeidswet;
Terugkeer zelfde baan
Het recht op terugkeer is gegarandeerd door de Wet op het Arbeidscontract, die zegt dat het contract van de werknemer tijdens deze verlofperiode wordt opgeschort. De werknemer blijft dus in dienst en heeft recht op terugkeer in dezelfde baan nadat het verlof is verstreken.
(Art. 28 van de Wet op het Arbeidscontract)